De afvoer of afvoerplug van je bad vervangen

Hoe de afvoer van een bad in elkaar zit

Een badafvoer is een set van een paar onderdelen die bij elkaar horen. Het afvoerputje met de plug zit in de bodem. In de korte wand, vlak onder de rand, zit de overloop, die het water wegvoert als het bad te vol raakt. Tussen overloop en putje loopt een buis. Onder het putje hangt de sifon, een bocht met altijd een laagje water erin dat de rioollucht tegenhoudt. Van de sifon gaat het water naar de afvoerleiding. Volgens de tabellen van buisfabrikanten is dat bij een bad een buis van 75 millimeter, of 50 millimeter bij een korte aansluiting. Meer over alles wat bij een bad komt kijken, vind je bij ligbaden, vrijstaande baden en combinaties.

Een schroef door het midden houdt het putje op zijn plek. Het rooster zit in het bad en het afvoerhuis eronder, en de schroef trekt die twee met rubber ringen ertussen tegen de bodem. Veel sets hebben ook een kabel van de overloop naar het putje, zodat je de plug met een draaiknop bedient. Wil je alleen die knop vervangen, kijk dan bij de draaiknop van je badoverloop vervangen.

Plug, putje of de hele afvoer: wat moet er vervangen worden?

Zoek eerst uit wat er precies mis is, want het scheelt veel in het werk. Een plug of clickwaste vervang je zonder gereedschap van bovenaf. Gaat het om iets onder de bodem, zoals het afvoerhuis, de overloopbuis of de sifon, dan moet je onder het bad kunnen komen.

Een bad dat traag leegloopt, is meestal niet kapot. Vaak zitten er haar en zeepresten onder de plug en in de sifon. Die verwijder je met een haakje, of je draait de sifon los en spoelt hem om. Volgens de bouwregels moet de afvoer een toestel als een bad binnen 5 minuten kunnen legen. Haalt hij dat niet met een schoon putje en een schone sifon, dan zit het probleem verder in de leiding.

Een badstop of clickwaste vervangen

Het eenvoudigst is een losse rubber stop aan een ketting. Neem de oude mee naar de winkel en koop er een met dezelfde doorsnede. Past hij niet precies in het putje, dan zakt het water langzaam weg.

Een clickwaste open en sluit je door er met je voet op te drukken. Meestal draai je de bovenkant tegen de klok in los van een draadstang in het putje. Blijft hij alleen ronddraaien, houd het steeltje eronder dan met een tang en een doek vast terwijl je de kop losdraait. Omdat de schroefdraad per merk verschilt en een plug die net niet past niet afsluit, neem je de oude plug mee. Een nieuwe clickwaste draai je met de hand vast. Met de stelschroef zet je hem daarna op een hoogte waarbij hij in gesloten stand helemaal op het putje rust.

Heeft de afvoer een draaiknop, dan is de plug vaak een losse dop op een stang. Je tilt hem eruit en zet er een passende dop van hetzelfde merk voor in de plaats. Met het juiste onderdeel ben je ook bij zo'n badkuipstop in een paar minuten klaar.

Bij de afvoer komen: een luik of de ombouw openen

Voor het vervangen van de complete afvoer moet je bij de onderkant van het bad kunnen. Een goed ingebouwd bad heeft daarvoor een inspectieluik in de ombouw, aan de kant van de afvoer. Neem het weg en bekijk met een zaklamp hoe de sifon, de overloopbuis en de aansluiting op de leiding lopen.

Is er geen luik, dan kun je twee kanten op. Heeft het bad een los front van acryl of een plaat, dan schroef of klik je dat los. Bij een betegelde ombouw zaag je op de plek van de afvoer een luik uit de tegels en de ombouw. Werk netjes langs de voegen, dan kun je de opening later dichtmaken met een betegeld luik dat je met magneten of een klikrand vastzet. Dat kost meer werk dan de afvoer zelf, maar een volgende keer zit je er in vijf minuten bij.

Kit rond het bad of lijm achter oude tegels kan in een huis van voor 1994 asbest bevatten. Ga daar niet zomaar in zagen of breken, en laat het bij twijfel eerst onderzoeken.

Een nieuwe afvoer- en overloopcombinatie kiezen en monteren

Een nieuwe set moet passen bij het afvoergat en het overloopgat van je bad en bij de dikte van de badwand. Ook het materiaal van de badkuip telt mee: staal geeft een dunne, harde wand, acryl een dikkere die meegeeft. Op de gangbare gaten passen de meeste sets, maar meet het toch na voor je koopt. Kies meteen welke bediening je wilt: een stop aan een ketting, een clickwaste of een draaiknop op de overloop. Kun je de bediening van een set later van voren vervangen, dan hoeft de ombouw er de volgende keer niet af.

Je dicht af met rubber pakkingen en niet met kit. Het putje krijgt een ring boven en een onder de badbodem, en tussen het overloopstuk en de badwand komt ook een ring. Leg ze precies volgens de handleiding en draai de schroef van het putje stevig aan zonder geweld te gebruiken, zeker bij een acryl bad.

Aan de afvoer of aan een lipje van een stalen bad zit soms een groengeel draadje vast. Dat is de aanvullende potentiaalvereffening, een aardverbinding die volgens de installatienorm in een badkamer verplicht is. Haal het los en zet het daarna weer vast. Weet je niet waar het voor dient, laat dan een installateur kijken.

De sifon aansluiten op de afvoerleiding

Onder het putje hoort een badsifon met een waterslot, een laagje water in de bocht dat de rioollucht tegenhoudt. Ruik je riool in de badkamer, dan is dat waterslot vaak leeg, bijvoorbeeld na een vakantie, of zit de sifon vol vuil. Meestal verhelp je dat met een scheut water of door de sifon schoon te maken.

Op de afvoerleiding sluit je de sifon aan met een rubber manchet of een verloopstuk, en op een vaste buis met een lijmverbinding. Laat de leiding met een beetje afschot naar de standleiding lopen, zonder stukken die doorhangen en zonder onnodige bochten, want daarin blijven water en vuil staan. Een flexibele afvoerslang vangt een klein verschil in hoogte of plek handig op, zolang hij niet doorhangt.

Soms komt de oude leiding niet uit op de plek van het nieuwe putje, bijvoorbeeld bij een nieuw bad met een andere maat. Dan moet de leiding aangepast worden. Bij een houten vloer valt dat mee, maar in een betonvloer betekent het hak- en breekwerk.

Een vrijstaand bad aansluiten op de afvoer

Een vrijstaand bad heeft geen ombouw waarachter je de afvoer kunt wegwerken. Daarom moet de afvoer precies op de plek van het afvoergat uit de vloer komen, en die plek staat vast zodra je het bad hebt gekozen. Er zijn twee oplossingen. De eerste is een sifon die in de vloer is weggewerkt, met alleen een korte aansluiting naar het bad. De tweede is een zichtbare sifon onder het bad, vaak in chroom of in de kleur van de kraan.

Wil je een vrijstaand bad aansluiten in een bestaande badkamer, dan moet de vloer meestal open. Neem het mee in de planning van een verbouwing, voordat de dekvloer en de tegels erin komen, en zorg dat de aansluiting bereikbaar blijft. Met een paar mensen schuif je een vrijstaand bad opzij, maar dat lukt alleen als de afvoer los kan. Bij de afmetingen van een ligbad lees je hoeveel ruimte een vrijstaand bad rondom nodig heeft.

Een badkuip verwijderen of vervangen

Gaat het hele bad eruit, haal dan eerst de kraan weg, snijd de kitvoeg rond het bad los en maak de ombouw open. Vervolgens koppel je de sifon los van de leiding en til je het bad uit de nis. Als de wandtegels over de badrand lopen, moet de onderste rij er vaak uit. Een stalen bad til je goed met twee mensen. Een gietijzeren bad van 170 bij 70 centimeter weegt zo'n honderd kilo, dus daarvoor heb je meer handen nodig. Laat je het slopen en afvoeren doen, kijk dan bij de kosten van een badkamer slopen wat dat kost.

Komt er een nieuw bad, vernieuw dan meteen ook de afvoer en maak een luik in de ombouw. Het vervangen van de badkuip en het plaatsen van het nieuwe bad staan bij een ligbad inbouwen. Wordt het een douche in plaats van een bad, lees dan verder bij je bad vervangen door een inloopdouche.