Badkamer verbouwen: van eerste plan tot de laatste kitrand

Je badkamer renoveren: opknappen, in één dag of helemaal opnieuw

Ga je je badkamer vernieuwen, bepaal dan eerst hoe ingrijpend het wordt, en dat hangt vooral af van wat er achter de tegels zit. Tik de tegels af met het handvat van een schroevendraaier. Klinkt het hol of zie je vochtplekken, dan zit er water achter en is opknappen zinloos. Zitten de tegels vast en kunnen douche, toilet en wastafel blijven staan, dan kun je de tegels verven, overtegelen of met wandpanelen bekleden. Het sanitair vervang je dan op de bestaande aansluitingen. Gaat er een toestel verhuizen, komt er een inloopdouche met goot of maakt een staand toilet plaats voor een hangtoilet, dan ben je aan een complete verbouwing toe. In het stappenplan voor je badkamerverbouwing lees je hoe je elke route aanpakt, van een opknapbeurt tot alles slopen en opnieuw opbouwen.

Begin met een ontwerp op papier, niet met de tegels

Bij het ontwerpen van een badkamer werk je van grof naar fijn. Begin met opmeten en teken dan de vaste punten in. Dat zijn de deur en de kant waarop hij draait, het raam, de afvoeren en de standleiding, de dikke afvoerbuis waar het toilet op aansluit. Vervolgens bepaal je de indeling, met minstens 55 centimeter vrije ruimte voor wastafel en toilet. Tegels en kleuren kies je pas helemaal aan het eind. Met de rekenhulp voor badkamermaten bereken je hoe hoog wastafel, spiegel, toilet en douchekop bij jouw lengte horen.

In die eerste schets maak je de fouten die het meeste geld kosten. Staat het toilet ver van de standleiding, dan betekent dat hakwerk en verlies aan hoogte. Een douche zonder ruimte voor een afvoer op afschot gaat niet zonder de vloer op te hogen. Zet lampen, stopcontacten en de afzuiging direct op papier, omdat de zones rond de douche bepalen wat waar mag. Elke offerte begint bij een plattegrond met maten, wandtekeningen met de hoogtes van kranen en stopcontacten en een lijst van de gekozen producten. Bij een badkamer ontwerpen van schets tot indeling lees je hoe je zo'n ontwerp maakt. Ook ontwerpen op papier, in 3D of voor een badkamer van 2 bij 2 of 2 bij 3 meter komen daar aan bod.

Wat de renovatie van je badkamer kost en waar het geld heen gaat

Arbeid is een flink deel van de rekening. Een offerteplatform analyseerde ruim 1.000 offertes en kwam uit op ongeveer 40 tot 45 procent. Hoe groot de badkamer is, maakt minder verschil dan je zou verwachten. In 4 m² heb je net zo goed een douche, een toilet, een wastafel en leidingwerk nodig als in 10 m². Per vierkante meter is een kleine badkamer daardoor het duurst. Het leidingwerk heeft de meeste invloed op de prijs. Houden douche, toilet en wastafel hun plek, dan blijven de leidingen aan de onderkant van 400 tot 2.200 euro. Verplaats je iets, dan kom je richting de bovenkant.

Met de kostencalculator voor de badkamer breng je de posten voor jouw ruimte in kaart, met per onderdeel een bandbreedte en materiaal en arbeid gescheiden. Laat vervolgens minstens twee offertes maken op basis van dezelfde omschrijving, met alle posten apart. Controleer wat er ontbreekt, want de waterdichting van de douche, de afvoer van het puin en de verlichting worden nogal eens vergeten. Reserveer 5 tot 15 procent voor wat pas na het slopen zichtbaar wordt, en in een oud huis eerder 15 procent. Bij wat een nieuwe badkamer kost vind je alle prijzen per onderdeel en per vierkante meter, met rekenvoorbeelden.

De volgorde van een badkamerverbouwing ligt vast

Bij een verbouwing werk je van binnen naar buiten. Is er gesloopt, dan zijn eerst de leidingen, de afvoer, de elektra en het afzuigkanaal aan de beurt. Vervolgens komen de voorzetwanden en een vloer die 1 tot 2 procent afloopt naar de put of goot. Daarop volgen de waterdichting en de tegels, en het sanitair en de kit sluiten de rij. Alles wat later achter tegels of plaat verdwijnt, moet eerst af en getest zijn. Laat de leidingen dus afpersen en fotografeer ze met een rolmaat erbij voordat de wanden worden dichtgemaakt. Kies het sanitair al voordat de installateur aan de slag gaat, omdat een inbouwkraan, een inbouwreservoir of een douchegoot eigen maten en aansluitpunten heeft.

Een nieuwe laag kan pas op de vorige als die droog of hard genoeg is, waardoor je tijdens een verbouwing veel moet wachten. Met de rekenhulp voor droogtijden zoek je op hoelang afdichting, tegellijm, voeg en kit nodig hebben. Wat op de verpakking of het technische blad van jouw product staat, heeft altijd voorrang. Bestel tegels en sanitair al voor het slopen, zodat een levertijd het werk niet stillegt. Zorg ook op tijd voor een plek om te douchen zolang de badkamer niet te gebruiken is.

Regel dit voordat de eerste tegel eraf gaat

In huizen die voor 1994 zijn gebouwd, kan asbest voorkomen in kit, tegellijm, vloerzeil en isolatie rond leidingen. Verbouw je zo'n huis, dan is een asbestinventarisatie volgens Milieu Centraal verplicht, uitgevoerd door een gecertificeerd bureau. Als particulier mag je het alleen onder voorwaarden zelf verwijderen. Het gaat dan om hooguit 35 vierkante meter in totaal, zonder hulp van een vakman en met een sloopmelding via het Omgevingsloket. Is er in totaal meer, dan besteed je het hele karwei uit aan een gecertificeerd bedrijf.

Als huurder heb je voor een verbouwing toestemming nodig van je verhuurder, die binnen acht weken moet antwoorden. Woon je in een appartement, informeer dan ook naar de regels van de VvE voor de standleiding, de vloer en de werktijden. Voor een badkamer in je eigen huis is een omgevingsvergunning meestal overbodig. Dat verandert als je een dragende muur weghaalt, de gevel aanpast of in een monument woont.