Mag je douchen tijdens onweer? Dit is het echte risico
Onder de douche stappen terwijl het onweert, stel je beter even uit: er gaat zelden iets mis, maar de kans is niet nul. Treft de bliksem je huis of een plek vlakbij, dan kan de stroom via de elektrische installatie, de afvoer en metalen leidingen je douche bereiken. Jij staat daar op blote voeten en nat, met een hand aan een metalen kraan, dus wacht tot je een halfuur lang geen donder meer hoort. Bij alles over douchen lees je meer over gewoontes onder de douche.
Hoe bliksem via de leidingen in je douche kan komen
De bliksem kiest de kortste route naar de aarde. Bij een inslag op je huis, de antenne of de schoorsteen, of in een boom of de grond er vlak naast, verspreidt de stroom zich over alles wat geleidt. Denk aan de metalen leidingen voor water, gas en cv, aan de elektrische bedrading en in oude huizen ook aan een loden of gietijzeren afvoer. Zo kan een deel van die stroom ver van de plek van de inslag in huis opduiken.
Onder de douche raak je al die geleiders tegelijk. Je houdt een metalen glijstang of kraan vast, en je voeten staan in het water dat richting de put stroomt. Leidingwater geleidt stroom, net als een natte huid. Ontstaat er op zo'n moment een grote spanning tussen bijvoorbeeld de kraan en de vloer, dan kiest de stroom de kortste route. Die kan dan recht door jou heen lopen.
Om gevaar te lopen, hoeft de bliksem jou dus niet zelf te raken. Het risico ontstaat op het moment dat je huis of de directe omgeving geraakt wordt, terwijl jij nat bent en metaal vasthoudt.
Hoe groot de kans echt is
De kans is klein. Er moet een inslag zijn op of vlak bij je eigen woning, juist terwijl jij doucht. Daarna moet de stroom ook nog via de leidingen precies bij jou uitkomen. Dat komt zelden voor. Hoor je in de verte een harde klap, dan loopt er daarom nog geen stroom door je leidingen.
Toch is klein niet gelijk aan nul, en gaat het mis, dan kunnen de gevolgen ernstig zijn. Wachten kost je daarentegen vrijwel niets, want de bui trekt voorbij en de douche blijft er. Daarom wacht je, nuchter bekeken: niet omdat douchen tijdens onweer levensgevaarlijk zou zijn, maar omdat je een klein risico met weinig moeite ontloopt.
Hoe groot dat risico bij jou thuis is, hangt af van de bouw van je huis. Het gaat om de leidingen die er liggen, de manier waarop de elektrische installatie is aangelegd en een eventuele bliksembeveiliging op het gebouw. Een jaren-dertigwoning met koperen leidingen en een gietijzeren afvoer is iets anders dan een nieuw appartement met kunststof leidingen.
Wat je huis veiliger of minder veilig maakt
Kunststof is zelf geen geleider, en water in zo'n leiding geleidt veel slechter dan koper. Een huis met een kunststof afvoer en kunststof leidingen is daardoor minder kwetsbaar, maar niet ongevoelig, want bij de gigantische spanning van een bliksem laat zelfs water stroom door. Wat er achter de tegels zit, weet je vaak ook niet precies. In veel huizen komt de leiding in kunststof binnen en loopt hij binnenshuis in koper verder.
NEN 1010, de norm voor elektrische installaties, schrijft in een badkamer een aanvullende potentiaalvereffening voor. Dat is een draad die metalen frames in de badkamer, de cv-leidingen en de metalen waterleidingen met de aarding verbindt. Daardoor ontstaat er bij een defect in de installatie geen gevaarlijk spanningsverschil tussen die metalen onderdelen. Ook bij een inslag heeft dat nut, hoewel het er niet voor bedoeld is.
Oudere huizen hebben soms een elektrische installatie die nog via de waterleiding geaard is; volgens Liander zijn dat meestal installaties van voor 1975. De waterleiding hoort in dat geval bewust bij de aarding, waardoor er bij een inslag eerder stroom door de leidingen gaat.
| Situatie | Effect op het risico | Waarom |
|---|---|---|
| Kunststof waterleidingen en een kunststof afvoer | kleiner | kunststof geleidt niet, en water veel minder goed dan metaal |
| Koperen waterleidingen | groter | koper geleidt stroom goed tot in de kraan |
| Gietijzeren of loden afvoer in een oud huis | groter | ook de afvoer onder je voeten geleidt dan |
| Aarding via de waterleiding, vaak bij installaties van voor 1975 | groter | de waterleiding is dan onderdeel van de aarding |
| Potentiaalvereffening in de badkamer volgens NEN 1010 | kleiner | metalen delen krijgen onderling geen groot spanningsverschil |
| Bliksembeveiliging op het dak | kleiner | de stroom wordt buitenom naar de aarde geleid |
| Een huis dat hoog of vrij in het open land staat | groter | hoge en vrijstaande punten worden vaker getroffen |
Kraan, douchekop en douchegoot: welke onderdelen geleiden
Omdat de glijstang en de kraan meestal van rvs of verchroomd messing zijn, geleiden ze goed. Van welk materiaal de douchekop is, doet er weinig toe. Ook met een kunststof waterbesparende douchekop blijft het risico bestaan, omdat het water uit de leiding komt en je de kraan aanraakt om hem open en dicht te zetten.
Onder je voeten ligt een goot of een put. Een douchegoot van rvs is van metaal, maar meestal via afvoerbuizen van kunststof met het riool verbonden. Een douchegoot met warmteterugwinning heeft eronder een metalen warmtewisselaar waar het koude leidingwater door stroomt. Het douchewater onder je voeten loopt dan over metaal dat aan je waterleiding vastzit. De rekenhulp voor douchekosten berekent wat zo'n goot op je energierekening scheelt.
Het gaat om de combinatie van een nat lichaam, een natte vloer onder je voeten en een hand aan metaal dat met de leidingen verbonden is. Onder de douche heb je die combinatie vrijwel altijd. Het advies om te wachten geldt daarom voor elke douche, of hij nu modern of oud is.
In bad, aan de wastafel of bij de afwas: hetzelfde verhaal
In bad ligt je complete lichaam in water dat via de kraan, de overloop en de afvoer verbonden is met de leidingen. Het risico lijkt dus op dat van douchen, en ook met een bad wacht je beter tot het onweer over is. Kies je om andere redenen tussen die twee, dan vind je de afweging bij een bad of een douche.
Met open kraan je handen wassen, afwassen of je tanden poetsen komt in principe op hetzelfde neer, maar korter en met minder contact. Meestal heb je daarbij droge voeten of sloffen, en binnen een minuut ben je klaar. Wil je geen enkel risico nemen, wacht dan ook daarmee, of gebruik water dat al in een beker of bak stond.
Een toiletbezoek met doortrekken ligt anders, omdat je dan geen metalen leidingen en geen stromend water aanraakt, en de knop op het reservoir is meestal van plastic.
Het andere risico: elektrische apparaten en de installatie
Een inslag kan ook via het stroomnet binnenkomen, als een korte maar zeer hoge spanning op de bedrading. Apparaten kunnen daardoor stukgaan, en houd je op dat moment een apparaat vast dat in het stopcontact zit, dan kun je een schok krijgen. In de badkamer denk je dan aan een stijltang, een föhn of een scheerapparaat aan de lader. Laat die tijdens onweer liever liggen, en zeker als je natte handen hebt.
Daar is de aardlekschakelaar in de meterkast niet op gebouwd. Hij zet de stroom uit zodra er stroom naar de aarde weglekt, bijvoorbeeld door een kapot apparaat, en volgens Liander is hij sinds 1975 in woningen verplicht. Voor een spanningspiek door bliksem is hij niet bedoeld; daarvoor bestaat een losse overspanningsbeveiliging, en een installateur kan inschatten of die in jouw meterkast zin heeft.
Is na een zware bui de stroom weg omdat de aardlekschakelaar is gesprongen, zet hem dan weer aan. Springt hij direct opnieuw, dan is er iets defect en schakel je een installateur in. Druk verder twee keer per jaar op de testknop van de aardlekschakelaar, wat Techniek Nederland aanraadt en wat de meeste mensen vergeten.
Hoelang je wacht: flits en donder tellen
In drie seconden komt geluid ongeveer een kilometer ver. Tel daarom na een flits de seconden tot de donder en deel dat getal door drie, dan weet je bij benadering op hoeveel kilometer het onweer zit. Kom je onder de tien seconden uit, dan is het onweer minder dan een kilometer of drie van je verwijderd, en dat is dichtbij.
Ook als het bij jou nog droog is, kan bliksem kilometers buiten de bui inslaan. Zolang je de donder hoort, zit je dus binnen bereik. Een gangbare vuistregel is een halfuur wachten na de laatste donder voor je weer de deur uit gaat, en dat kun je voor de douche net zo goed aanhouden.
Wil je douchen direct na het sporten of voordat je gaat slapen, plan het dan om de bui heen. Een buienradar laat meestal goed zien wanneer de bui weg is en of er nog een volgt. Je kunt ook gerust een keer overslaan, want douchen hoeft minder vaak dan veel mensen aannemen, zoals beschreven bij hoe vaak en hoelang je moet douchen.
Wat je verder binnen en buiten beter niet doet
Bij onweer ben je binnen goed beschermd, als je maar uit de buurt blijft van plekken waar stroom heen kan gaan. Neem geen douche of bad, blijf weg bij open deuren en ramen, en pak geen apparaten vast die in het stopcontact zitten. Een telefoon die niet aan de lader hangt, kun je zonder bezwaar gebruiken.
Ramen sluit je het beste. Zo houd je harde windstoten en regen buiten, en sta je niet in de raamopening, het punt dat het dichtst bij buiten ligt. Luchten na het douchen kan even wachten tot de bui voorbij is; laat in de tussentijd de ventilatie aanstaan.
Ben je buiten, zoek dan een auto of een gebouw op. Schuil niet onder een losstaande boom, vermijd water en open terrein, en ga niet plat liggen. Slaat de bliksem in de buurt in, dan verspreidt de stroom zich door de grond. Hoe meer grond je met je lichaam raakt, hoe groter de spanning die over je lichaam komt te staan. Is er nergens een schuilplek, hurk dan liever met je voeten tegen elkaar.
Rekenhulp
Wat kost een douchebeurt? Bereken je water- en energiekosten
Waar deze rekenhulp op rekent
- Gemiddeld staat een Nederlander 7,4 minuten onder de douche.
- Het water gaat van 10 naar 38 graden. Daarvoor is per liter 0,0326 kWh nodig. Een cv-ketel en een elektrische boiler zetten daar volgens onze aanname 85 procent van om; een warmtepompboiler rekent met een rendement van 2,5 keer. Dat verschilt per toestel.
- 1 m³ aardgas levert 8,79 kWh. Gas en stroom zijn de gemiddelde leveringsprijs plus energiebelasting inclusief btw van het CBS (september 2026), zonder vaste kosten: € 1,39 per m³ en € 0,26 per kWh.
- Water: het variabele tarief van de drinkwaterbedrijven ligt in 2026 tussen € 0,95 en € 1,82 per m³; met de belasting op leidingwater (€ 0,437 per m³) en 9 procent btw rekenen we met € 1,95 per m³. Het vastrecht telt niet mee, want dat betaal je ook als je niet doucht.
- Milieu Centraal noemt voor een douche-WTW 40 tot 50 procent minder energie voor het douchen, maar komt in een rekenvoorbeeld voor drie personen die 7,5 minuten douchen op 45 tot 70 m³ gas per jaar. Dat is minder dan 40 procent; wij rekenen daarom voorzichtig met 30 procent.
- Pas de tarieven aan op je eigen contract voor een precieze uitkomst.
Gecontroleerd tegen: Besparen onder de douche en in bad (Milieu Centraal); Korter douchen: daar zit muziek in (Milieu Centraal); Overzicht waterbesparende douchekoppen (Milieu Centraal); Douche-wtw: zo werkt het (Milieu Centraal); Gemiddelde energietarieven voor consumenten (CBS); Tarievenoverzicht drinkwater 2026 (Vewin); Raindance Alive S hoofddouche 300 1jet EcoSmart (art.-nr. 24521340) (Hansgrohe); Raindance Select S hoofddouche 300 2jet met plafondaansluiting (art.-nr. 27337000) (Hansgrohe).
Peildatum van de getallen: september 2026 (energie) en 2026 (water).
Veelgestelde vragen
Wat moet je nooit doen tijdens onweer?
Buiten zijn dat schuilen onder een losstaande boom, op open terrein blijven en in het water zijn. Binnen zijn het douchen, een bad nemen en een apparaat vasthouden dat in het stopcontact zit. De stroom van een inslag kan namelijk via bedrading en leidingen het huis in komen. Wacht een halfuur na de laatste donder, dan loop je die risico's niet meer.
Kan het raam open bij onweer?
Sluit het raam liever en ga er niet vlak voor staan. Door een open raam komen harde windstoten en regen naar binnen, en sta je in de opening, dan sta je het dichtst bij de buitenlucht. Wil je de badkamer na het douchen luchten, laat dan de ventilatie werken en open het raam pas als de bui over is.
Wat is de 10 seconden regel bij onweer?
Tel hoeveel seconden er tussen de flits en de donder zitten. Omdat geluid in drie seconden ongeveer een kilometer aflegt, zit het onweer bij minder dan tien seconden binnen ruwweg drie kilometer. Het is dan dichtbij, en de bliksem kan ook in jouw buurt inslaan. Ga naar binnen, wacht met douchen en houd een halfuur aan nadat je de laatste donder hoorde.
Waarom mag je niet liggen bij onweer?
Dat komt doordat de stroom van een inslag zich door de bodem verspreidt. Hoe meer grond je met je lichaam bedekt, hoe groter het verschil in spanning tussen de ene kant van je lichaam en de andere. Dan kan er ook meer stroom door je heen lopen. Kun je buiten nergens schuilen, ga dan liever op je hurken zitten met je voeten tegen elkaar.
Mag je in bad tijdens onweer?
Dat doe je beter niet: het risico is hetzelfde als bij douchen. Je lichaam ligt in badwater dat via kraan, overloop en afvoer aan de leidingen vastzit. De kans op een ongeluk is klein, en die verdwijnt helemaal als je een halfuur wacht nadat je de laatste donder hoorde. Bij alles over bad en ligbad lees je waar je bij een ligbad verder op let.
Is douchen met kunststof leidingen tijdens onweer veilig?
Met kunststof leidingen is het risico kleiner dan met koper, maar niet nul. Het materiaal geleidt zelf niet en water veel slechter dan metaal, al laat ook water bij de reusachtige spanning van een bliksem stroom door. In het systeem zit vaak alsnog ergens koper, een metalen kraan of een metalen afvoer. Wachten blijft dus het verstandigst.
Hoelang moet je wachten met douchen na onweer?
Als vuistregel houden veel mensen een halfuur aan na de laatste donder die ze hoorden. Omdat bliksem tot kilometers buiten de bui kan inslaan, ben je binnen bereik zolang je de donder hoort. Een buienradar laat zien of er nog een bui achteraan komt, en trekken er meerdere over, dan begint het halfuur pas bij de laatste.
Kun je je handen wassen of naar de wc tijdens onweer?
Naar de wc gaan en doortrekken is niet te vergelijken met douchen, omdat je geen metalen leidingen of stromend water aanraakt. Handen wassen komt in principe op hetzelfde neer als douchen, maar het duurt veel korter en je voeten zijn meestal droog. Wil je geen enkel risico, wacht dan ook daarmee of gebruik water dat al in een beker of bak stond.
Bronnen bij dit artikel
- Veel gestelde vragen (NEN 1010-installatievragen), Techniek Nederland (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- NEN 1010. Dé norm voor laagspanningsinstallaties, NEN (Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut) (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- Wat is aarding en een aardlekschakelaar?, Liander (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- Test aardlekschakelaar kan ongelukken voorkomen, Techniek Nederland (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
