Badkamer schoonmaken: kalk, schimmel en vieze voegen de baas

Eerst kijken wat je ziet, dan pas een middel kiezen

Hoewel kalk, vuil en schimmel op elkaar lijken, vraagt elk een eigen aanpak. Alleen zuur lost kalk op, een basisch sopje haalt vuil en zeepresten weg en schimmel vraagt een middel dat daarvoor is toegelaten. Spuit je overal hetzelfde op, dan schrob je lang voor niets of beschadig je de ondergrond.

Blijft een zwart puntje zitten als je het wegveegt, dan is het schimmel. Een roze slijmlaagje in een hoek is meestal een bacterie op zeepresten. Zie je een grijze, vettige waas in de douche, dan is dat kalkzeep: kalk en zeepresten door elkaar, die je eerst ontvet en dan ontkalkt.

Waarmee je de badkamer schoonmaakt, en wat je nooit mengt

Voor het dagelijkse werk volstaat een sopje van afwasmiddel of allesreiniger. Een vettige laag krijg je weg met soda, zo'n eetlepel per liter heet water. Voor kalk meng je schoonmaakazijn half om half met warm water, of je lost twee eetlepels citroenzuur op in een liter water. Soda en azijn heffen elkaar op als je ze mengt, dus gebruik ze na elkaar. Voor gewoon schoonmaken is chloor overbodig: volgens Milieu Centraal bleekt het wel, maar het maakt niet schoon en ontkalkt niet.

Het geld zit in de keuze van een middel dat past bij de ondergrond. Op marmer, travertin en hardsteen geeft zuur doffe plekken die alleen een natuursteenspecialist weer weg kan slijpen. Een matzwarte of gouden kraan wordt er blijvend vlekkerig van. Acryl, chroom en glas raken bekrast door schuurmiddel en staalwol, en daarna hecht kalk zich sneller. Weet je het niet zeker, kies dan een pH-neutraal middel en houd je aan het onderhoudsvoorschrift van de fabrikant.

Een grondige beurt in de goede volgorde

Grondig schoonmaken doe je het best van boven naar beneden en van schoon naar vies, want dan loopt wat loskomt naar een plek die nog aan de beurt is. Voor de wekelijkse ronde volg je dit stappenplan:

1. Zet de afzuiging aan en spuit verdunde azijn op de kalkplekken op het glas en de chromen kranen, zodat het kan inwerken.
2. Reinig de douchekop en de glazen wand en trek het glas daarna droog.
3. Werk de tegels en de muren af van boven naar beneden en neem de voegen met de borstel mee.
4. Pak het sanitair aan: de wasbak, de kranen en het bad.
5. Gebruik voor het toilet een doek die je nergens anders voor inzet.
6. Sluit af met de vloer: dweil eerst met een sopje en daarna met een tweede emmer schoon water.

Maandelijks voeg je de douchekop, het putje en de voegen toe, en het ventiel van de afzuiging is minstens één keer per jaar aan de beurt. Bij douchewand, tegels, sanitair en vloer per onderdeel schoonmaken vind je per onderdeel de aanpak, van de glazen wand tot de sifon onder de wastafel.

Kalk en vieze voegen vragen een tegenovergestelde aanpak

Zuur lost kalk op. Op glas, geglazuurde tegels, porselein en chroom laat je verdunde azijn of citroenzuur vijf tot tien minuten zijn werk doen, en daarna spoel je na en wrijf je droog. Bij een dikke korst helpt geduld meer dan een sterker middel. Leg er een doek met azijn op, dek hem af met folie en doe dat na een uur nog eens. Bij kalk verwijderen in de badkamer vind je de aanpak per plek, van douchekop en thermostaatkraan tot een korst van jaren.

Voor voegen geldt het omgekeerde. Omdat cementvoegen zelf kalk bevatten, worden ze van zuur ruw en zanderig, waarna ze juist sneller vuil worden. Grauwe voegen schrob je in de lengte van de voeg met een basisch sopje van allesreiniger of soda. Zijn ze daarna nog grauw of geel, dan worden de meeste weer licht met een pasta van zuurstofbleek. Bij zwarte voegen houd je een wattenstaafje met een druppel chloorhoudend middel tegen de voeg: schimmel verbleekt binnen een paar minuten, vuil blijft zoals het is. Tegen zuur kunnen alleen epoxyvoegen zonder problemen. Lees stap voor stap hoe je grauwe, gele of zwarte voegen weer licht krijgt en wanneer opnieuw voegen de enige oplossing is.

Is een nieuwe badkamer net gevoegd, wacht dan tot de voeg is uitgehard voordat je de grijze cementsluier van de tegels haalt. Dat doe je met een cementsluierverwijderaar volgens de verpakking, en nooit op natuursteen.

Schimmel haal je weg, maar de oorzaak is vocht

Zwarte puntjes in de kit, in de voegen of op het plafond verwijder je nat. Was de plek eerst met een sopje en breng daarna een schimmelbestrijder aan met een toelatingsnummer op het etiket, die je naspoelt als de inwerktijd erop zit. Op tegels, glas en kit mag een middel met chloor, maar op een gekleurde muur, hout en gekleurde voegen neem je een chloorvrij middel. Droog wegborstelen doe je nooit, omdat de sporen dan de lucht in gaan. Azijn en soda maken wel schoon, maar ze zijn niet toegelaten om schimmel te bestrijden. Is de kit na twee behandelingen nog zwart, dan zit de schimmel in de siliconen zelf en moet je de kit eruit halen.

Pak je de oorzaak niet aan, dan keert de schimmel binnen een paar weken terug. Volgens de bouwregels hoort een badkamer een ventilatie te hebben die rechtstreeks naar buiten minstens 14 dm³ per seconde afvoert, zo'n 50 kubieke meter per uur. Laat de afzuiging tijdens het douchen op de hoogste stand draaien en daarna nog even doorlopen, en zorg voor minstens 1,5 centimeter ruimte onder de deur. Gaat het om veel schimmel, keert hij telkens terug of zit hij op meer plekken in huis, roep dan deskundige hulp in. Bij schimmel verwijderen en voorkomen dat hij terugkomt lees je per plek hoe je te werk gaat, van kitrand tot plafond.

Het toilet, en wanneer je hulp inschakelt

Begin bij het toilet met toiletreiniger onder de rand, die je laat inwerken terwijl je de drukknop, de bril en de buitenkant met een sopje afneemt. Borstel daarna de pot. Een bruine of gele rand bestaat uit kalk met urinesteen. Milieu Centraal raadt aan om er wc-papier met schoonmaakazijn op te leggen en de aanslag na een uur weg te spoelen. Zit er een wc-blokje in de pot, gebruik dan geen chloor, want ook dat blokje bevat zure stoffen. Bij het toilet van pot tot reservoir schoonmaken vind je een routine per week en per maand.

Wil je je badkamer laten schoonmaken, bijvoorbeeld voor een grondige reiniging na een verbouwing? Voor schoonmaakwerk in een woning geldt het btw-tarief van 9 procent (btw-tarief oktober 2026). Pas als schoonmaken niets meer uithaalt, heb je een vakman nodig. Bel een tegelzetter bij brokkelende voegen of tegels die hol klinken, en een installateur bij een thermostaatkraan die na het ontkalken blijft lekken.