Ventilatie in de badkamer berekenen: hoeveel kuub per uur is genoeg?
Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) moet een badkamer minstens 14 dm³ per seconde afzuiging hebben, wat neerkomt op ruim 50 kuub per uur. Voor een toilet is dat 7 dm³ per seconde, ruim 25 kuub. Moet de spiegel na het douchen snel weer helder zijn, ga dan uit van zes tot acht keer per uur verversen. De rekenhulp berekent allebei en telt er 25 procent bij op voor het verlies in kanaal en rooster. Een badkamer van 2,5 bij 2 meter komt daarmee uit op een ventilator van rond 150 kuub per uur.
Reken het uit
Waar deze rekenhulp op rekent
- De eis komt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): minstens 14 dm³ per seconde in een badruimte en 7 dm³ per seconde in een toiletruimte, bij nieuwbouw en bij een bestaande woning. Is de ruimte allebei, dan geldt 14 dm³ per seconde. De lucht moet rechtstreeks naar buiten.
- 1 dm³ per seconde is 3,6 m³ per uur.
- Zes tot acht keer per uur verversen is een vuistregel voor een badkamer die na het douchen snel droog moet zijn, geen wettelijke eis.
- Een ventilator levert achter een kanaal, bochten en een rooster minder dan op de doos staat. Daarom tellen we 25 procent op bij het advies.
- Zonder toevoer zuigt ook een sterke ventilator weinig weg. Laat onder de deur minstens 1,5 cm vrij of plaats een rooster.
Gecontroleerd tegen: Ventilatie: regels bij nieuwbouw (Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)); Ventilatie: regels bij bestaande bouw (Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)); Mechanische ventilatie: tips voor in huis (Milieu Centraal); Badkamer- en Toiletventilator BTV-ssst HT wit (art. 53-00357) (Itho Daalderop); Compact-10RH + BED (Orcon) (Orcon).
Peildatum van de getallen: oktober 2026.
Zo gebruik je de ventilatiecalculator
Eerst bepaal je welke ruimte je doorrekent: een badkamer, een badkamer met toilet of een apart toilet. Daarna voer je in meters de lengte, de breedte en de hoogte tot het plafond in. Je krijgt dan drie getallen te zien. Dat zijn de eis uit de bouwregels, een advies voor een badkamer die snel opdroogt en de capaciteit waarop je een ventilator uitkiest.
Met dat laatste getal ga je naar de winkel. De doos vermeldt de maximale capaciteit van een ventilator, en achter een kanaal, bochten en een rooster houd je daar minder van over. Bij ventilatie in de badkamer lees je hoe afzuiging in de badkamer werkt en welke soorten er bestaan.
Wat het Bbl eist: 14 en 7 dm³ per seconde
Het gaat om een voorschrift, niet om een advies. Bij nieuwbouw en in bestaande woningen eist het Bbl minstens 14 dm³ per seconde afzuiging in een badruimte en 7 dm³ per seconde in een toiletruimte. Is de ruimte beide, dan telt de zwaarste eis van 14 dm³ per seconde. De lucht moet direct naar buiten, dus niet naar de zolder of een andere kamer.
Het omrekenen is niet moeilijk, want 1 dm³ per seconde staat gelijk aan 3,6 m³ per uur. Een badkamer heeft dus minstens 50,4 kuub per uur nodig en een toilet 25,2 kuub. De meetmethode voor die capaciteit is vastgelegd in de NEN 1087 voor nieuwbouw en de NEN 8087 voor bestaande bouw.
Luchtwisselingen en marge: de vuistregels in de tool
Met de grootte van je badkamer houdt de eis geen rekening. Is je badkamer ruim, dan wordt de lucht met 50 kuub per uur maar een paar keer per uur ververst, en blijft de spiegel lang beslagen. De tool gebruikt daarom ook een vuistregel: zes tot acht keer per uur verversen als de badkamer na het douchen snel droog moet zijn. Bij een badkamer gaat de tool uit van acht keer, bij een toilet van zes, zodat geurtjes vlot weg zijn. Wettelijk verplicht is dat niet.
Het advies is het hoogste van beide getallen, naar boven afgerond op 5 kuub per uur. Voor de ventilator komt daar 25 procent bij, want achter een kanaal, bochten en een rooster levert een ventilator minder dan de doos belooft. Vervolgens kiest de tool de eerstvolgende gangbare capaciteit: 50, 75, 100, 125, 150, 200, 250 of 300 kuub per uur.
Rekenvoorbeeld: een badkamer en een apart toilet
Neem een badkamer van 2,5 bij 2 meter met een hoogte van 2,6 meter, goed voor een inhoud van 13 m³. Met de verplichte 14 dm³ per seconde, ofwel 50 kuub per uur, wordt de lucht ongeveer 3,9 keer per uur ververst. Wil je acht keer per uur halen, dan is 105 kuub per uur nodig. Met 25 procent erbij zit je net boven de 125, waardoor je een ventilator kiest die rond 150 kuub per uur levert.
Een apart toilet van 1 bij 1,4 meter en 2,6 meter hoog heeft een inhoud van 3,6 m³. Daar zorgt de verplichte 7 dm³ per seconde, oftewel 25 kuub per uur, al voor bijna zeven keer verversen per uur. Dat is vaker dan de zes keer uit de vuistregel. Als advies geldt dan de eis zelf, afgerond naar boven op 30 kuub per uur. Inclusief de marge beland je bij de kleinste klasse van 50 kuub per uur.
Wat de uitkomst niet meeneemt
Zonder luchttoevoer zuigt zelfs de krachtigste ventilator weinig af. Houd onder de badkamerdeur minstens 1,5 cm vrij of zet een rooster in de deur, zodat er lucht kan toestromen. Een lang kanaal met veel bochten kan meer verlies geven dan de marge van 25 procent. Maak het kanaal dus kort en zo recht als het kan.
Hoe je de ventilatie gebruikt, maakt ook verschil. Draai mechanische ventilatie tijdens het douchen naar de hoogste stand en laat hem na afloop nog even doordraaien. Een ventilator met een timer of vochtsensor regelt dat automatisch. Is het daarna nog steeds vochtig, met druppels op het plafond of zwarte plekjes in de kitvoegen, ga dan naar vocht en condens in de badkamer. Bij schimmel in de badkamer verwijderen staat hoe je zwarte plekjes verwijdert.
Veelgestelde vragen
Hoeveel m³ per uur moet een badkamerventilator halen?
Het Bbl eist voor een badkamer 14 dm³ per seconde, dus minstens 50,4 m³ per uur. Moet de badkamer na het douchen snel opdrogen, reken dan per uur met zes tot acht keer de inhoud van de ruimte. Tel daar 25 procent bij op voor het kanaal en het rooster. Bij een badkamer van 13 m³ beland je zo bij een ventilator van rond 150 m³ per uur.
Hoeveel ventilatie heeft een toilet nodig?
Voor een toiletruimte eist het Bbl minstens 7 dm³ per seconde, wat gelijkstaat aan 25,2 m³ per uur, en de lucht moet direct naar buiten. Een toilet is klein, dus in een klein toilet zorgt die hoeveelheid al voor zeven tot negen keer verversen per uur. Rekening houdend met de marge voor kanaal en rooster eindig je meestal bij de kleinste klasse van 50 m³ per uur.
Hoe reken je dm³ per seconde om naar m³ per uur?
Je vermenigvuldigt met 3,6, omdat een uur uit 3.600 seconden bestaat en er in een m³ 1.000 dm³ gaat. Voor een badkamer wordt 14 dm³ per seconde dus 50,4 m³ per uur, en voor een toilet wordt 7 dm³ per seconde 25,2 m³ per uur. Wil je de andere kant op rekenen, deel het aantal m³ per uur dan door 3,6.
Hoe vaak per uur moet de lucht in de badkamer ververst worden?
Wettelijk is dat niet vastgelegd, want het Bbl eist alleen 14 dm³ per seconde. Moet de badkamer na het douchen snel droog zijn, dan is zes tot acht keer per uur een goede vuistregel. De wettelijke 50 kuub per uur ververst de lucht in een badkamer van 13 m³ maar 3,9 keer, en om die reden raadt de tool meer aan.
Moet een badkamerventilator naar buiten afvoeren?
Zeker. Zowel bij nieuwbouw als in een bestaande woning schrijft het Bbl voor dat de lucht uit een badkamer en een toilet direct naar buiten gaat. Blaast een ventilator uit op de zolder, in een verlaagd plafond of in een andere kamer, dan voldoet hij dus niet. Het vocht slaat op die plek neer. Bij een badkamerafzuiging kiezen en plaatsen lees je hoe je de afvoer naar buiten regelt.
Hoelang moet de ventilator nadraaien na het douchen?
Laat hem doordraaien tot de spiegel helder is en de wanden droog zijn, iets wat een ventilator met een timer of vochtsensor automatisch doet. Lucht je na het douchen liever via het raam, zet het dan meteen na afloop hooguit 10 minuten open. Sluit het daarna weer, zodat de badkamer niet onnodig afkoelt.
Bronnen bij dit artikel
- Ventilatie: regels bij nieuwbouw, Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- Ventilatie: regels bij bestaande bouw, Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- Mechanische ventilatie: tips voor in huis, Milieu Centraal (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
- InstallQ-Vakwijzer november 2019: eisen elektrische installatie in badruimten, InstallQ (geraadpleegd op 30 oktober 2026)