Tegels voegen: stappenplan, materiaal en de fouten die je voorkomt

Wat voegen doen en waarom je tegels voegt

De gevulde naden tussen tegels van keramiek of natuursteen noem je voegen. Ze weren vuil en water uit de tegelranden, vangen kleine verschillen in maat op en zorgen dat losse tegels samen één stevig vlak vormen. Elke keramische tegel krijgt dus een voeg, ook een gerectificeerde tegel met strakke kanten, en een tegelfabrikant rekent bij zijn wandtegels met een voeg van 3 millimeter. Bij keramische tegels voegen kies je dus niet of, maar alleen hoe breed en met welk voegmiddel.

Waterdicht is een voeg niet. Cementvoeg neemt altijd wat water op, en muur en vloer blijven droog dankzij de waterdichte laag onder de tegels en de kit in de hoeken. Bij je badkamer waterdicht maken lees je hoe je dat opbouwt, en bij voegen impregneren en sealen hoe je voegen water en vuil laat afstoten.

Voegmiddel hoort niet in elke naad. Waar vlakken ten opzichte van elkaar bewegen, zoals aan de randen van een vloer, langs douchebak en bad en in de hoeken, komt een elastische kitvoeg. Het aanbrengen en vervangen daarvan staat bij kit vervangen in de badkamer.

Wanneer je tegels voegt en hoelang alles moet drogen

Het voegen kan beginnen zodra de tegellijm zo ver is uitgehard dat er geen tegel meer verschuift. Een fabrikant van voegmiddel rekent bij gewone lijm met 4 tot 8 uur op de wand en 24 uur op de vloer. Met snel uithardende lijm is de wand volgens dezelfde fabrikant na 1 tot 2 uur klaar en de vloer na 3 tot 4 uur. Een wand voeg je dus vaak nog dezelfde dag, een vloer meestal pas de volgende dag.

Een gangbare cementvoeg kun je na een paar uur licht belopen, en na ongeveer 24 uur is hij klaar voor gebruik. Dan volgt het kitten, en de douche gaat pas weer aan als ook de kit water mag krijgen. Voor een epoxyvoeg reken je op ongeveer vier dagen. Bij hoelang voegen moeten drogen staan alle wachttijden en wat ze verlengt, en met de rekenhulp voor droogtijden bereken je ze voor jouw producten.

Welk voegmiddel en welke kleur je kiest

Voor de badkamer kies je cementgebonden voegmiddel uit minimaal klasse CG2 met een W, die staat voor een lagere wateropname. Op de vloer hoort er ook een A bij, voor de slijtvastheid. Je vindt die codes op iedere zak; ze komen uit de Europese norm EN 13888. Bij de soorten voegmiddel lees je wat ze betekenen en welk voegmiddel op welke plek past. Let er daarbij op dat het product geschikt is voor jouw voegbreedte.

Er is geen tegelvoegsel dat overal het beste is, want dat verschilt per plek. Op de meeste wanden voldoet een goede flexibele cementvoeg prima. Epoxy past beter op de douchevloer, bij mozaïek en op de toiletvloer, omdat het bijna geen water en vuil opneemt. Of epoxy de extra moeite loont, lees je bij epoxyvoeg in de badkamer. Wil je de voeg juist laten opvallen, dan is er ook epoxy met een glitteradditief.

Met de kleur bepaal je hoe het tegelwerk overkomt. Een voeg in dezelfde tint als de tegel geeft een rustig vlak, terwijl een contrasterende voeg het patroon tekent. Beige tegels voegen in zand of warm grijs staat goed, en bij witte tegels is zilvergrijs vaak de veiligste keuze. Op de vloer en in de douche neem je liever iets donkerder. Bij welke voegkleur bij je tegels past zie je voorbeelden per tegelkleur.

Gereedschap voor het voegen en waarvoor je het gebruikt

Het voegen zelf vraagt weinig gereedschap: een voegrubber, een spons, twee emmers en een garde. Wil je voegen onderhouden of vernieuwen, dan heb je nog een paar dingen extra nodig. In de tabel staat het gereedschap voor voegen overzichtelijk bij elkaar.

Een voegrubber is een spaan met een rubberen blad. Je drukt er het voegmiddel schuin mee in de voegen en trekt het overschot van de tegels. Omdat het rubber niet krast, kun je er ook ondiepe voegen goed mee vullen. Bij epoxy neem je een hardere versie. Met gewone voegmortel lukt tegels voegen met een kitspuit niet, omdat die mortel te stijf is en de voeg niet vol en glad wordt. Een voegenborstel voor de badkamer is een smal, hard borsteltje waarmee je voegen schoon schrobt. Met een voegenkrabber, handgereedschap met een hard blad, krab je oude voegen en lijmresten weg.

Wandtegels, vloertegels en kleine tegeltjes voegen

Wandtegels voegen is het makkelijkste werk. De tegels wegen weinig, voegen kan meestal nog dezelfde dag, en je gaat van boven naar beneden, zodat er geen resten over verse voegen lopen. Komen bij een buitenhoek twee schuin geslepen tegelranden in verstek samen, dan vul je die smalle naad met hetzelfde voegmiddel en strijk je hem glad met de spons. In een binnenhoek komt kit.

Op de vloer duurt het wachten langer, neem je een slijtvaste voeg en blijven de naden langs de wand en rond de put open. Bij vloertegels voegen zie je stap voor stap hoe dat gaat. Kleinere tegels vragen meer voeg. Volgens een fabrikant gaat er bij tegels van 10 bij 10 centimeter drie keer zoveel voegmiddel in als bij 30 bij 30, en bij mozaïek nog meer. Kleine tegeltjes voegen doe je dus met kleinere porties en een zachtere hand, zoals mozaïek voegen laat zien. Met de calculator voor tegels, lijm en voeg bereken je hoeveel voegmiddel jij nodig hebt.

Oude voegen: repareren, verven of vervangen

Na verloop van tijd worden voegen grauw, gaan ze scheuren of brokkelen ze af, en dan moet je kiezen hoe je het aanpakt. Zijn ze nog heel en alleen verkleurd, dan krijgen ze met voegenverf een nieuwe kleur, zoals je leest bij voegen verven. Gaat het om een paar kapotte plekken, dan herstel je alleen die; hoe dat gaat, staat bij kapotte voegen repareren.

Is de voeg op grote schaal poreus, beschimmeld of los, dan helpt alleen opnieuw voegen blijvend. Dat geldt voor een betegeld muurtje naast de douche net zo goed als voor de complete tegelvloer. Een nieuwe voeg over de oude heen houdt geen stand. Eerst moet de oude voeg eruit, als vuistregel tot ongeveer twee derde van de tegeldikte. Dat doe je met een voegenkrabber of multitool; zie oude voegen verwijderen. Bij voegen in de badkamer vervangen staat de hele klus, van uitkrabben tot kitten.

Dateert je huis van voor 1994, laat dan eerst onderzoeken wat je gaat verwijderen. Asbest kan zitten in oude tegellijm en in kit en mastiek in naden en voegen. Een asbestinventarisatie is volgens Milieu Centraal verplicht wanneer je zo'n huis gaat verbouwen. Zolang de uitslag er niet is, ga je niet krabben, frezen of schuren in oude kit, mastiek of lijm. Vervang eerst eventuele losse of gebroken tegels; zie badkamertegels verwijderen of vervangen.

Na het voegen: cementsluier, witte uitslag en schoonhouden

Als je klaar bent met voegen, ligt er een dunne cementwaas op de tegels. Zodra de voegen droog zijn, wrijf je die weg met een droge doek. Blijft er daarna nog een cementsluier zitten, dan verwijder je die pas na het uitharden van de voeg, met een middel dat daarvoor gemaakt is. Bij tegels schoonmaken na het voegen lees je hoe dat gaat, ook bij natuursteen en epoxy.

Verschijnen er weken later witte vlekken of korstjes op de voegen zelf, dan gaat het meestal om uitslag. Dat zijn kalk en zouten die door vocht uit de voeg of de dekvloer naar het oppervlak komen. Poederige uitslag veeg je droog weg met een borstel, en voor een harde korst heb je een geschikt middel nodig. Komt de uitslag steeds terug, zoek dan uit waar het vocht vandaan komt. Bij witte uitslag op je voegen lees je hoe je die gevallen van elkaar onderscheidt.

Vanaf dan komt het aan op bijhouden. Trek de douche na iedere beurt droog en schrob de voegen zo nu en dan met een sopje en een voegenborstel. Cementvoegen in de douche impregneer je opnieuw zodra water er niet meer op blijft staan.

Dilatatievoegen en kitnaden: waar geen voegmiddel komt

Beweging verdraagt een harde voeg niet. Op een aantal plekken komt er dus geen voegmiddel, maar een elastische voeg. In een tegelvloer heten die dilatatievoegen: ze laten de vloer ruimte om uit te zetten en te krimpen. Je vindt ze als open voegen langs de wanden, bij vaste onderdelen als het bad en boven naden in de ondergrond. Bij dilatatievoegen in je tegelvloer lees je waar ze precies horen en hoe je ze afwerkt.

Ook elders in de badkamer gaat er kit in plaats van voegmiddel in de binnenhoeken en bij de aansluitingen op douchegoot, wastafel, douchebak en bad. Is een naad diep, dan stop je er eerst rugvulling in, zodat de kit de juiste dikte heeft en alleen aan de zijkanten hecht. In een hoek die scheurt, hoort kit. Of kit ook op andere plekken een kapotte voeg kan vervangen, lees je bij voegen repareren met kit.

Minder voegen of helemaal geen: de alternatieven

Ben je het schoonhouden van voegen beu, dan heb je twee mogelijkheden. De eerste is minder voegen: grote, gerectificeerde tegels die volgens een tegelfabrikant een voeg van minimaal 2 millimeter toelaten, gevoegd in de tegelkleur en met epoxy in de douche. De tweede is een naadloze afwerking, bijvoorbeeld microcement, beton ciré, wandpanelen of een gietvloer. Bij een badkamer zonder voegen zie je wat die alternatieven kunnen en waar hun grenzen liggen, vooral in de douche.

Meer over de materialen zelf staat bij beton ciré en stucwerk in de badkamer en bij wandpanelen als alternatief voor tegels. Reken erop dat een naadloze badkamer rond het sanitair ook kitnaden heeft, en dat de sealer op microcement en beton ciré onderhoud nodig heeft. Ga je toch weer voor tegels, begin dan bij je badkamer tegelen.