Kleuren en materialen voor je badkamer: zo kies je een combinatie die klopt

Begin bij wat blijft: vloer, sanitair en licht

Het vertrekpunt van een kleurencombinatie is niet het kleurstaal, maar wat er al is en blijft. Sanitair is bijna altijd wit, en dat wit wordt de eerste kleur van je palet. Laat je de vloer liggen, dan vormt die de tweede kleur. Bij een beige vloertegel horen warme kleuren, bij een grijze koele of neutrale. Start je helemaal opnieuw, begin dan met de vloer, want die heeft het grootste oppervlak en vervang je het minst vaak.

Vervolgens kijk je naar het licht. Op het noorden valt er koel daglicht binnen, waarin grijs en blauw kil worden en warme kleuren mooi uitkomen, terwijl je op het zuiden meer vrijheid hebt. Zonder raam bepalen je lampen volledig hoe een kleur eruitziet. Ledlampen van 2.700 kelvin geven warm licht. Met een hogere waarde wordt het licht witter en blauwer, en dat verandert de kleur. Onder een schuin dak of zonder raam zijn er soms nog andere keuzes nodig, zoals je leest bij bijzondere badkamers.

Laat een tegel of proefstaal daarom een paar dagen in je eigen badkamer liggen, en bekijk hem in de ochtend, overdag en in de avond. Wat in de winkel klopt, kan er thuis heel anders uitzien.

Drie kleuren in de verhouding 60, 30 en 10

Met de vuistregel van 60, 30 en 10 laat je een kleurencombinatie het eenvoudigst kloppen. De hoofdkleur beslaat ongeveer 60 procent van wat je ziet, meestal de wanden of de tegels. Voor de tweede kleur blijft zo'n 30 procent over, zoals de vloer of het meubel. De resterende 10 procent is voor het accent, zoals kraanwerk, handdoeken, een nis of een deur. Een wet is het niet, wel een houvast, want elke kleur krijgt zo een duidelijke rol en ze strijden niet om aandacht.

Wit sanitair telt in een badkamer meestal mee als hoofdkleur of als tweede kleur. Drie kleuren die goed samengaan, delen iets, zoals dezelfde ondertoon of een vergelijkbare mate van gedemptheid. Zand, wit en eiken zijn allemaal warm en zacht, terwijl wit, lichtgrijs en blauw allemaal koel zijn. Een felle accentkleur komt het best tot zijn recht als hij klein blijft. In de tabel staan combinaties die in de praktijk vaak goed uitpakken.

Warme en koele ondertonen herkennen

Of een kleur warm of koel aanvoelt, hangt af van de ondertoon erachter. Beige kan naar geel of roze trekken, grijs naar blauw of bruin, en wit naar geel, grijs of blauw. Met dezelfde ondertoon lopen kleuren in elkaar over, terwijl warm beige naast koel blauwgrijs ze allebei vaal maakt.

De ondertoon zie je het duidelijkst door een staal naast een vel wit printpapier te houden. Oogt het staal geler, roziger of groener dan verwacht, dan heb je de ondertoon gevonden. Herhaal dat met tegels en met het wit van je sanitair, want twee soorten wit naast elkaar is een fout die heel vaak wordt gemaakt.

Een mooi voorbeeld van een kleur tussen warm en koel is taupe. Deze grijsbruine tint dankt zijn naam aan het Franse woord voor mol, en past daardoor zowel bij koel grijs als bij warm hout. Lichte taupe schuift op naar greige, een mengvorm van grijs en beige. Zulke tussentinten komen goed van pas als je een bestaande grijze vloer wilt combineren met een warmer meubel.

Welke kleur bij een kleine badkamer past

Wil je een kleine badkamer groter laten lijken, dan doen lichte, warme kleuren het best. Wit, crème, zand en lichtgrijs weerkaatsen veel licht, en liggen wand en vloer qua kleur dicht bij elkaar, dan vervaagt de grens tussen de vlakken. Grote tegels met een smalle voeg in dezelfde tint dragen daaraan bij, want minder lijnen betekent meer rust.

Licht is echter niet de enige route. Zonder raam wordt wit in een kleine badkamer al gauw grauw, en dan kan een bewust gekozen donkere kleur juist knus en warm uitpakken. Te veel tegelijk werkt op weinig ruimte niet, zoals drie kleuren, twee patronen en vier materialen op een paar vierkante meter. Beperk je tot één hoofdkleur, en wil je een patroon, laat dat dan op één plek terugkomen, bijvoorbeeld op de vloer.

De indeling speelt eveneens mee. Bij ideeën voor een kleine badkamer lees je hoe je weinig vierkante meters slim indeelt. Voor het toilet, dat vaak nog kleiner is, kun je kijken bij ideeën om je wc sfeervol in te richten.

Materialen combineren: hooguit drie hoofdrolspelers

Niet alleen verf en tegels hebben kleur, ook steen, hout en metaal. Combineer je tegels, natuursteen, twee houtsoorten, beton ciré en drie kraankleuren, dan voelt een badkamer onrustig, zelfs als de kleuren op zich bij elkaar passen. Beperk je dus tot maximaal drie hoofdmaterialen, zoals een tegel, een houtsoort en een metaal, en stem de rest daarop af.

Je hebt genoeg aan één materiaal met veel tekening. Marmer, terrazzo, travertin en mozaïek eisen de aandacht op, dus gebruik er één en houd de rest effen. Hout geeft warmte en een levendige nerf, maar hoort niet in de directe straal van de douche, zoals hout in de badkamer uitlegt. Mozaïek in de badkamer komt het best tot zijn recht op één plek, bijvoorbeeld de douchevloer of een nis.

Voor metaal kies je één afwerking voor alle kranen en accessoires. Chroom oogt koel en neutraal, mat zwart grafisch en geborsteld messing warm. Ga je voor zwart, dan zie je bij een zwarte douche welke kranen en profielen erbij passen en hoe je die laag mooi houdt. Kijk ook naar de glans. Matte en glanzende vlakken naast elkaar geven diepte, maar drie glansgraden in één hoek zien er rommelig uit.

Verf, tegels of beton ciré: waar de kleur komt

De plek van een kleur bepaalt wat hij kost en hoelang hij meegaat. In een bestaande woning moeten volgens het Bbl de badkamerwanden tot 1 meter hoogte en de complete vloer waterafstotend zijn. Dat deel betegel je dus, en rond de douche gaan de tegels in de praktijk door tot het plafond. Kleur in tegels gaat lang mee, maar een andere kleur betekent een verbouwing.

Kleur aanbrengen met verf kan op de wanden boven de tegels en op het plafond. Neem een vochtbestendige, afneembare muurverf voor badkamers, bij voorkeur met een schimmelwerende werking. Met verf speel je het goedkoopst en snelst met kleur. Huur je een schilder in, dan valt het schilderwerk in een woning van meer dan twee jaar oud onder het btw-tarief van 9 procent. Voor tegelwerk geldt 21 procent. Bij een grotere verbouwing zet de aannemer die posten apart op de offerte.

Tussen tegels en verf liggen naadloze afwerkingen zoals beton ciré, microcement en tadelakt. Die geven kleur met diepte en zonder voegen, maar vragen om vakwerk en om onderhoud van de beschermlaag. Bij wat beton ciré is lees je wat het precies is en waarin het verschilt van microcement.

Wat kleur en materiaal doen met je budget

Voor de kleur zelf betaal je niets extra, voor het materiaal waarin je hem kiest wel. De goedkoopste drager is verf. Keramische tegels kosten volgens prijspeilingen van offerteplatforms zo'n 30 tot 80 euro per m², welke kleur je ook neemt. Handgemaakte of handgemaakt ogende tegels zitten aan de bovenkant. Voor natuursteentegels betaal je 75 tot 150 euro per m², en het zetten ervan kost meer tijd. Gekleurd sanitair is duurder dan wit en moeilijker te vervangen.

Is je budget beperkt, breng de kleur dan aan in verf, in een klein tegeloppervlak zoals een nis of de wand achter de wastafel, en in accessoires. Het dure materiaal gebruik je op één plek waar je het ziet en aanraakt, bijvoorbeeld het wastafelblad. Bij je badkamer decoreren lees je hoe planten, textiel en kleine spullen kleur toevoegen zonder verbouwing.

Op welke tegels je het minste vuil ziet

Hoeveel je op een tegel ziet, hangt meer af van tekening en afwerking dan van kleur. Op effen wit vallen haren, stof en grauwe voegen op, op effen zwart vooral kalk en zeepresten, die opdrogen tot een witte waas. Dat laatste wordt erger naarmate je water harder is, want waar het water zacht is, zet minder kalk af. Wil je zwart zonder dat schoonmaken een dagtaak wordt, kijk dan bij een zwarte badkamer.

Middentinten met wat tekening laten het minst zien, zoals gemêleerde tegels, natuursteen- en betonlook, terrazzo en zandkleuren. Spatten en stof verdwijnen in de kleine kleurverschillen. Op matte tegels zie je minder vingers en strepen, maar kalk blijft er als een waas op zitten, terwijl je glanzende tegels makkelijker afneemt. Een voeg in een middentint, bijvoorbeeld lichtgrijs of zand, blijft langer fris dan helder wit.

Voor natuursteen geldt nog iets anders. Marmer, travertin en hardsteen bevatten kalk, en ontkalkers zijn zuur, waardoor ze er doffe plekken in etsen. Kalk bestrijd je daar alleen echt door het te voorkomen, met een trekker na elke douchebeurt.

Waar het misgaat bij het kiezen van kleur en materiaal

In de winkel gaan de meeste kleurkeuzes de mist in. Onder het koele licht van een tegelzaak oogt een tegel anders dan thuis, en aan een klein staal zie je niet hoe een hele wand wordt. Haal tegels en stalen dus in huis en beoordeel ze in je eigen licht.

Een andere fout is per onderdeel kiezen in plaats van voor het geheel, met een mooie tegel, een mooi meubel en een mooie kraan die samen niet kloppen. Zet alles wat je overweegt naast elkaar, op foto of in het echt, voordat je iets bestelt. Bij ideeën en voorbeelden die echt werken zie je badkamers die als geheel kloppen.

Trends vormen eveneens een valkuil. Wat nu overal opduikt, kan er over vijf jaar gedateerd uitzien. Breng de modekleur daarom aan in verf en accessoires, die je eenvoudig verandert, en kies voor tegels en sanitair iets wat bij je huis hoort. De samenhang tussen kleur en stijl zie je bij de badkamerstijlen op een rij, en voor een strakke basis bij een moderne badkamer. Voor de tegelkeuze zelf, van formaat tot patroon, lees je verder bij badkamertegels kiezen.