Badkamertegels schoonmaken: van dagelijkse aanslag tot ingesleten vuil

Wat je eigenlijk van de tegels poetst

Gewoon stof vind je zelden op badkamertegels. De grauwe laag bestaat grotendeels uit kalkzeep. Zeep en shampoo vormen samen met de kalk uit het leidingwater een vettige, grijze film die aan het glazuur blijft hangen. Daarbovenop liggen huidvet, kalkvlekken van opgedroogde druppels en rond de wastafel een plakkerig laagje van haarlak en deodorant. Weet je wat er zit, dan kies je het juiste middel, en daarmee is het halve werk gedaan. Het overzicht douchewand, kranen en tegels schoonmaken geeft de aanpak voor de andere onderdelen.

De hardheid van je water speelt mee. Volgens Waterbedrijf Groningen werkt zeep minder goed in hard water, en het laat ook meer kalk achter. Dunea geeft aan dat je met zacht water minder kalk op je sanitair krijgt en met minder zeep toekunt. Bij hard water vormt de grijze laag zich dus sneller, en juist dan is het de moeite waard om de tegels na het douchen droog te trekken.

Welk middel je voor tegels gebruikt

Een emmer warm water met een scheut afwasmiddel of allesreiniger volstaat voor de wekelijkse beurt. Ook het RIVM schrijft dat water en zeep of allesreiniger in huis meestal genoeg is. Heeft de douche een dikke laag kalkzeep, dan doet soda het beter: zo'n eetlepel per liter warm water, en trek er handschoenen bij aan. Op geglazuurde tegels verdwijnen witte kalkvlekken met schoonmaakazijn, half om half met warm water. Geef het een paar minuten de tijd en spoel daarna grondig na.

Veel mensen houden van groene zeep, maar die laat een laagje achter. Op douchetegels blijven nieuwe zeepresten en kalk daaraan kleven, en op een tegelvloer worden de tegels er gladder door. Milieu Centraal stelt dat chloor niet schoonmaakt en ook niet ontkalkt, dus voor tegels kun je het laten staan. Bij schoonmaken met azijn, soda en groene zeep lees je wat die middelen precies doen en waar ze niet tegen kunnen.

Wat er per soort tegel anders is

De gewone glanzende wandtegels zijn geglazuurd keramiek en verdragen bijna elk huishoudmiddel, al zie je er wel elke streep en kalkvlek op. In matte tegels zetten vet en vuil zich vaster in het oppervlak, en ze worden vlekkerig van te veel middel. Gebruik daar dus weinig zeep en spoel goed na. Ruwe antislip tegels en tegels met een structuur moet je schrobben, omdat een dweil of doek over de groefjes glijdt en het vuil laat liggen.

Op zwarte en donkere tegels valt elke kalkdruppel en elk randje sop op. Neem weinig middel, spoel na met schoon water en wrijf ze droog met een microvezeldoek. Natuursteen zoals marmer, travertin of hardsteen en cementtegels zijn niet bestand tegen zuur, want azijn, citroenzuur en ontkalkers tasten het oppervlak aan. Op die tegels werk je met een pH-neutraal middel en het onderhoudsadvies van de leverancier. Twijfel je of een tegel van natuursteen is, ga er dan van uit dat hij het is.

Tegels in de douche: de plek met de meeste aanslag

De douchetegels vangen de meeste zeep en het meeste water. Begin daar bovenaan en werk naar beneden, zodat vuil van de bovenste rijen niet op tegels belandt die al schoon zijn. Houd ook een borstel bij de hand voor de voegen. Als je ook de douchekop en de slang schoonmaakt, doe dat dan liever vóór de wand, omdat wat eraf komt op de tegels spat.

Voor grijze voegen en zwarte puntjes in de kitrand heb je een aparte aanpak nodig. Ga er niet met een harde borstel en zuur op af, want cementgebonden voegen worden door azijn na verloop van tijd ruw en hol. Bij badkamervoegen schoonmaken staat hoe je ze weer licht krijgt. Zwarte schimmel in de kitrand en de voegen pak je aan zoals beschreven bij schimmel in de douche aanpakken.

Staat er een glazen wand naast de tegels, dan neem je die in dezelfde ronde mee, wel met een aparte doek en een trekker. Bij het glas van de douchewand schoonmaken lees je hoe dat zonder strepen lukt.

Ingesleten vuil: als een sopje niet meer genoeg is

Zijn tegels jarenlang alleen afgenomen, dan zit er vaak een laag op die een sopje niet meer weghaalt. Neem in dat geval een sterkere oplossing van soda of een alkalische grondreiniger en laat die zo lang inwerken als op de verpakking staat. Schrob daarna met een harde borstel of een schuurspons die niet krast. Spoel als laatste stap twee keer na met schoon water, anders blijven er resten van de grondreiniger plakken.

Een melaminespons, de witte gumspons die je natmaakt, schuurt als heel fijn schuurpapier. Grauw vuil op matte of ruwe geglazuurde tegels krijg je er goed mee weg, maar op glanzend glazuur en natuursteen kan hij doffe plekken achterlaten. Probeer hem daarom eerst uit op een tegel die niet in het zicht zit. Vastgekoekte zeepresten worden zacht van een stoomreiniger, die ook in de groeven van ruwe tegels goed van pas komt. Kalk lost hij echter niet op, en je richt hem niet lang op kitranden.

Blijft er na al die stappen een witte waas zitten, dan heb je met kalk te maken. Bij kalkaanslag van tegels verwijderen lees je hoe je die per tegelsoort veilig weghaalt.

Nieuwe tegels: de eerste weken voorzichtig

Na het tegelen ligt er vaak een dunne grijze waas van voegmiddel op de tegels, de cementsluier. Een gewoon sopje maakt die waas alleen vlekkerig. Gebruik een cementsluierverwijderaar zodra de voegen zijn uitgehard, zoals de verpakking van het voegmiddel aangeeft. Meestal is zo'n middel zuur, en dan hoort het niet op natuursteen of cementtegels; voor die tegels neem je wat de leverancier voorschrijft. Bij voegen schoonmaken in de badkamer lees je hoe je dat doet zonder de verse voegen te beschadigen.

De eerste weken na het voegen hebben de voegen hun volle sterkte nog niet. Gebruik dan alleen water en een mild sopje, zonder zuur en zonder harde borstel. Gaat het om natuursteen of cementtegels, vraag de tegelzetter dan of ze al geïmpregneerd zijn en met welk middel je ze het beste onderhoudt. Een impregneermiddel beschermt de steen alleen zolang je er geen zure of agressieve middelen op zet.

Zo blijven de tegels langer schoon

Met één gewoonte voorkom je het meeste vuil: haal na het douchen even de trekker over de tegels en de wand. Water dat je zo weghaalt, laat geen kalk achter, en zeepresten kunnen dan geen laag vormen. Zorg tijdens en na het douchen voor ventilatie, zodat tegels en voegen snel drogen; Milieu Centraal adviseert om extra te ventileren als je doucht.

De douchetegels neem je wekelijks af met een sopje, de overige wandtegels om de paar weken. Werk met een vaste dosis en niet met een flinke scheut, want meer middel maakt niet schoner en laat alleen meer resten achter. Bij hoe vaak je de badkamer schoonmaakt vind je een compleet ritme voor de hele badkamer, van kranen tot afvoer. Heb je ook kalkranden op de kraan of zeepresten in de wastafel, lees dan hoe je sanitair reinigt zonder krassen.