Standaardmaten in de badkamer: hoogtes en afstanden op een rij

Zo zoek je een maat op en reken je hem op je lengte uit

Boven de tabel selecteer je een onderdeel: wastafel en spiegel, toilet, douche en kraan, of ruimte en doorgang. Per onderdeel verschijnen dan de gangbare maat, het punt waarvandaan je meet en de reden achter die maat. Met Alles zie je de volledige lijst weer. Daarna voer je je lengte in, ergens tussen 120 en 220 cm. Op basis daarvan berekent de rekenhulp de drie hoogtes die van je lichaam afhangen. Dat zijn de bovenkant van de wastafel, het midden van de spiegel en de onderkant van een vaste douchekop.

Je meet steeds vanaf de afgewerkte vloer, dus met de tegels en een eventuele vloerverwarming eronder meegerekend. Teken je de hoogte af op de kale vloer, dan komt de wastafel straks een tegel en een lijmbed te laag te hangen. Gebruiken meerdere mensen de badkamer, maak dan voor iedereen de berekening en kies per onderdeel de maat waar de meesten mee uit de voeten kunnen.

Wastafel, spiegel en douchekop op jouw lengte

De maten die op je lengte zijn afgestemd, volgen uit drie vuistregels. Zo hoort de bovenkant van de wastafel op ongeveer de helft van je lengte te zitten (de tool rekent met 51 procent). Lager dan 80 of hoger dan 100 cm wordt het nooit. Het midden van de spiegel ligt op ooghoogte, wat neerkomt op ongeveer 93 procent van je lengte. Bij een vaste douchekop of regendouche zit de onderkant zo'n 25 cm boven je kruin, maar nooit lager dan 200 cm.

Een sanitairfabrikant geeft aan dat de standaardmaten van installateurs passen bij mensen van rond 1,76 m. Voor de montagematen van douchesystemen is ongeveer 1,80 m het uitgangspunt. Ben je flink langer of korter, geef je installateur dan de gewenste hoogte door, anders komt een wastafel vaak gewoon op 90 cm te hangen. Is je spiegel hoger dan 70 cm, gebruik de uitkomst dan als ooghoogte. Die leg je ongeveer een derde onder de bovenkant van de spiegel en niet in het midden.

Minimale afmetingen van een badkamer volgens het Bbl

Bindende regels zijn er niet voor de hoogtes in je eigen badkamer, maar wel voor de ruimte. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) eist bij nieuwbouw voor een badruimte minstens 1,6 m² vloer en een breedte van 0,8 m. Staat het toilet in dezelfde ruimte, dan wordt dat minstens 2,2 m² bij 0,9 m breed, met boven de vloer minstens 2,3 m hoogte. Voor een apart toilet in nieuwbouw geldt minstens 0,9 bij 1,2 m. Bestaande woningen hebben een lagere ondergrens: een toilet moet daar minstens 0,64 m² groot, 0,6 m breed en 2 m hoog zijn. Ga je een badkamer of toilet verbouwen, dan moet er boven de vloer minstens 2 m hoogte overblijven.

Naar de voorgeschreven badkamer en het toilet loopt een doorgang van minstens 0,85 m breed. In de badkamer zelf heeft het Bbl geen eisen voor doorgangen, waardoor een ingebouwde douche een smallere opening mag hebben. Bij ideeën voor een kleine badkamer zie je hoe je op zo weinig vierkante meters toch alles kwijt kunt. Hoe je de indeling en maatvoering op papier zet, lees je in de gids over een badkamer ontwerpen.

Ook in een bestaande woning geldt de eis tegen vocht. De volledige badkamervloer moet waterafstotend zijn, net als de wanden, kozijnen en deuren tot een hoogte van minstens 1 m. In nieuwbouw ligt die grens op 1,2 m, en bij het bad of de douche op 2,1 m over minstens 3 m lengte.

Rekenvoorbeeld: één badkamer voor twee lengtes

Zeg dat de een 1,68 m meet en de ander 1,90 m. Bij 168 cm komt de rekenhulp uit op een wastafel van ongeveer 86 cm hoog en een spiegel met het midden op 156 cm. De vaste douchekop komt op 200 cm, de ondergrens. Bij 190 cm zijn die maten 97, 177 en 215 cm.

De douchekop stem je af op de langste en komt dus op 215 cm. Zo stoot niemand zijn hoofd, en dankzij een handdouche aan een glijstang ernaast kan de kleinste ook douchen zonder nat haar. Voor de wastafel neem je een middenweg rond 90 cm, of je plaatst twee wastafels op verschillende hoogtes als de ruimte het toelaat. Bij de spiegel kies je het best een hoge, die loopt van 15 tot 20 cm boven de wastafel tot ongeveer 200 cm. Beide ooghoogtes vallen daar ruim binnen.

Wat de rekenhulp niet meeneemt

Alle maten zijn bedoeld voor volwassenen zonder bijzondere wensen. Een kindertoilet hangt op ongeveer 30 cm. Heb je last van je knieën of heupen, dan zit een verhoogd toilet van 45 tot 50 cm prettiger, beide gemeten zonder bril. De hoogte van een hangtoilet op een inbouwelement leg je vast tijdens de montage. Bij sommige elementen kun je de pot later nog verstellen tussen 41 en 49 cm. Welke andere punten een rol spelen bij de keuze tussen een staand en een hangend toilet, lees je in die gids.

De maat hangt ook af van het product. Bij een wastafelmeubel met pootjes of een zuil ligt de hoogte vaak al vast, terwijl een opzetwaskom hoger uitkomt dan een inbouwwastafel. Bij wastafel, meubel en spiegel lees je hoe je daar tijdens het kiezen rekening mee houdt.

Voor de douchekraan ligt de hartafstand vast op 15 cm, warm links en koud rechts. Een kleine afwijking vang je op met de excentrische S-koppelingen, de verloopstukken tussen muur en kraan. Een fabrikant noemt daarvoor 150 mm, plus of min 12 mm. Liggen de aansluitingen verder uit elkaar, dan is aanpassing van het leidingwerk de enige oplossing. Bij de douchekraan en thermostaatkraan lees je hoe je dat controleert.