Een Japans toilet: hoe werkt het en is het iets voor jou?

Hoe een Japans toilet werkt

Bij een Japans toilet zit er een sproeier ingebouwd in het toilet of in de bril. Ben je klaar, dan druk je op een knop en komt er onder de bril een dunne sproeiarm tevoorschijn die je met een straaltje lauw water schoonspoelt. Vervolgens droogt een föhn je met warme lucht, waarna de sproeiarm zich terugtrekt en zichzelf afspoelt. Bij alles over je toilet vervangen, plaatsen of repareren lees je wat er verder bij een toilet komt kijken, van vervangen tot repareren.

Het water komt uit de koudwaterleiding en het toilet verwarmt het zelf, in een klein voorraadvat of met een doorstroomverwarmer die pas opwarmt als je het water gebruikt. Je regelt zelf de temperatuur, de kracht en de stand van de straal, en de meeste modellen hebben behalve de gewone stand ook een stand voor vrouwen. Vaak zijn er nog extra functies, zoals een verwarmde bril, geurafzuiging met koolstoffilter, een deksel die vanzelf opengaat en sluit, een nachtlampje en een afstandsbediening of app.

Die naam danken ze eraan dat zulke toiletten in Japan heel gewoon zijn geworden. Toch is het traditionele Japanse toilet iets totaal anders, namelijk een hurktoilet in de vloer. In Nederland heet zo'n elektronisch toilet doorgaans douche-wc, al zijn ook bidet-toilet en Japanse wc gangbaar.

Drie vormen: complete douche-wc, douchezitting of sproeier zonder stroom

Bij een complete douche-wc zit alle techniek in de pot, die hangend of staand kan zijn. Doordat er geen losse onderdelen te zien zijn, oogt hij strak, maar je moet er wel je hele toilet voor vervangen. Een douchezitting is een bril met de techniek erin, die op je bestaande pot komt. Dat is goedkoper en sneller geregeld, al is de zitting dikker dan een gewone bril en past hij niet op elke pot.

Liever geen elektronica? Kies dan een mechanische opzetbril met een sproeier op de koudwaterleiding die je met een knop bedient, of een losse bidetsproeier aan de muur. Die werken met koud water of via een mengkraantje en drogen je niet. In de winter, als het leidingwater echt koud is, merk je het verschil in comfort het sterkst.

Wat je nodig hebt: stroom en water

Voor een douche-wc of douchezitting is een geaard stopcontact binnen bereik van de kabel nodig, meestal naast of achter de pot. Het hoort op een groep met een aardlekschakelaar, de beveiliging in de meterkast die de stroom uitschakelt zodra er stroom weglekt. Sinds 1975 is die in woningen verplicht, maar in een oude installatie kan hij ontbreken en loopt de aarding soms nog via de waterleiding. Is er bij het toilet nog geen stopcontact, laat een erkend installateur het nieuwe aansluitpunt dan aanleggen.

In een aparte toiletruimte zonder bad of douche zijn de badkamerzones voor elektra niet van toepassing. In de badkamer wel, en daar mag een gewoon stopcontact niet in de zones rond bad en douche zitten. Heeft een inloopdouche geen bak, dan reikt die zone tot 120 cm rond de douchekop.

Het water haalt de douche-wc via een aftakking van de koudwaterleiding. Bij een staand toilet gebeurt dat meestal met een T-stuk op de stopkraan van het reservoir, bij een hangende douche-wc via een aansluiting achter de voorzetwand. Wordt het een hangend model, breng het stopcontact en de wateraansluiting dan in de voorzetwand aan voordat die dichtgaat. Bij een ombouw voor je hangtoilet lees je hoe zo'n wand is opgebouwd.

Is een Japans toilet iets voor jou?

Het meeste plezier van een douche-wc heb je als je je met water frisser voelt dan met papier. Dat geldt ook als draaien en reiken moeilijk gaan door ouderdom, een blessure of een operatie. Het verbruik van wc-papier daalt flink, en een verwarmde bril is in een koud toilet in de winter een luxe waar je snel aan gewend raakt.

Er zijn ook argumenten tegen. Een douche-wc kost een veelvoud van een gewoon toilet, de elektronica kan stukgaan en je hebt een stopcontact nodig dat in veel toiletten nog niet zit. In een huurwoning kun je een douchezitting die je zo weer verwijdert meestal zonder toestemming plaatsen. Voor een nieuw stopcontact of een andere pot vraag je de verhuurder wel eerst om toestemming. Probeer het zo mogelijk eerst uit, bij vrienden of in een hotel, want het is een kwestie van wennen.

Wat een Japans toilet kost

Een Japans toilet is flink duurder dan een gewone wc. Volgens een prijsvergelijker kost een complete douche-wc 500 tot 2.000 euro zonder montage en 800 tot 2.500 euro met montage. Wat je uitgeeft, hangt vooral af van vorm en functies, want een föhn, een verwarmde bril, geurafzuiging en een automatische deksel tellen allemaal mee. In de tabel staan voor een douchezitting, een opzetbril en een losse sproeier bedragen die in de praktijk gangbaar zijn. De prijs van een specifiek model zie je pas bij de verkoper.

Ook de aansluiting kost geld. Is er bij het toilet nog geen stopcontact, dan laat je een erkend installateur dat aanleggen. Kies je een complete douche-wc, dan vervang je ook de pot; bij je toilet vervangen lees je hoe dat gaat. Houd verder rekening met wat stroom voor de verwarming en met een nieuw koolstoffilter of een ontkalkbeurt volgens de handleiding.

Onderhoud: schoonmaken, ontkalken en filters

Een douche-wc reinigt jou, maar moet zelf ook schoon gehouden worden. Na gebruik spoelt de sproeiarm zichzelf af, en bij veel modellen haal je hem met een knop naar voren om hem met een zachte doek of borstel schoon te vegen. Doe dat regelmatig, zoals de handleiding voorschrijft, en reinig pot en bril even vaak als bij een gewoon toilet.

Op de bril en het bedieningspaneel gebruik je alleen een mild sopje of een middel dat de fabrikant aanraadt, omdat schuurmiddelen en sterke reinigers de kunststof aantasten. Gebruik in de pot nooit chloor samen met of kort na een zuur middel als een toiletreiniger of een wc-blokje, want er kan dan bijtend chloorgas vrijkomen. Waar het water hard is, heeft de douche-wc een ontkalkbeurt nodig; in de handleiding staat hoe vaak en met welk middel.

Je verbruikt veel minder wc-papier, en daardoor is de kans op een verstopte wc ook kleiner. Spoel verder alleen poep, plas en wc-papier door, en vochtige doekjes horen in de afvalbak, ook als er doorspoelbaar op de verpakking staat. Heeft het toilet geurafzuiging, vervang dan het koolstoffilter zo vaak als de fabrikant voorschrijft.

Hangend of staand: de plek en de maten

Een hangende douche-wc komt op een gewoon inbouwelement, waarbij stroom en water wel al achter de voorzetwand zijn voorbereid. Voor de hoogte geldt dezelfde richtmaat als bij een gewoon toilet, rond 40 cm zonder zitting. Hoger hangen mag, en bij de standaardhoogte van een toilet lees je hoe je de hoogte kiest. De bedieningsplaat blijft gewoon zitten, en bij sommige modellen start je de spoeling ook met de afstandsbediening. Voor een andere plaat lees je hoe je de drukknop van je wc vervangt.

Omdat de techniek in het keramiek of onder de bril zit, is een douche-wc vaak wat dieper dan een gewone pot. Meet dus eerst de vrije ruimte voor de pot voordat je een keus maakt. Bij de afmetingen van een toilet en toiletruimte zie je welke maten een toiletruimte nodig heeft, en de rekenhulp met badkamermaten zet alle standaardmaten op een rij. Een staande douche-wc gaat op een bestaande staande aansluiting. Voor je handen heb je nog steeds een fonteintje nodig; bij een fonteintje ophangen lees je op welke hoogte dat komt.